Het is dat ik gisteren eerst een concert van een andere blondine heb meegenomen – Kim Wilde met name – dat ik de - volgens de media toch – afgang van een ander blondje heb moeten missen. Geert Wilders met name. Toch even kaderen.
Het is onderhand bijna 2 jaar terug dat de contouren van een politieke dijkbreuk werden waargenomen. Een momentum. Wie miste het momentum? Frans Timmermans van de PvdA bijvoorbeeld. Die zocht heil in een fusie met Groen-Links. Timmermans ging in de aanloop naar deze verkiezingen op dieet en schoor zijn Grote Smurf-baard af. Grote Smurf zal hij ook nu niet worden. Na de geplande glorieuze intrede na zijn lidmaatschap van de Europese Commissie betekent deze verkiezing het einde van zijn politieke carrière. Hij kan gaan genieten van zijn sociaal-democratische villa in het groen.
Wie miste opnieuw het momentum? Nieuw Sociaal Contract. Omtzigt had een grote verdienste als parlementslid maar gaf een monsterzege in 2023 uit handen wegens onduidelijkheid over een mogelijk minister-presidentsschap en bleek met te veel demonen te zitten om nog te functioneren in Den Haag. Maar meteen ook exit NSC.
Wie gaf het momentum weg in 2023? De VVD. De twijfel om al dan niet met Wilders samen te werken legitimeerde de keuze van veel VVD-kiezers om deze keer wel PVV te gaan kiezen. De VVD knokte zich terug in de campagne maar verliest opnieuw.
Maar goed, Wilders nam het momentum in 2023 en kon door enkele sterke debatten en de twijfel bij andere partijen een monsterscore halen. 37 zetels. Alleen: hij trok de stekker uit een kabinet dat weinig samenhang had. NSC en VVD waren te veel met zichzelf bezig. Wilders mocht geen premier worden. Bij de BBB waren er ook intern strubbelingen.
Eén ding hadden die partijen wel gemeen: niet meer met Wilders. En dus werd die aan de zijkant gezet.
Het gevolg was dat een deel van zijn kiezers er de brui aan gaven. En een deel trok naar andere oorden. En niet in het minst de post-Fortuynistische partijen. Forum Voor Democratie en JA21 met name.Alleen is Wilders zijn winst van 2023 niet helemaal kwijt. Hij haalt nu de score die net voor de verkiezingen werd voorspeld door de vermaledijde peilingen.
Maar goed, wat is het dan? In 2023 waren die 3 partijen goed voor 41 zetels . En in 2025 – voorlopig- 42. Ongeveer 30% van de stemmen blijft dus in die richting bewegen.
Bij Forum gingen ze met een nieuwe lijsttrekster Lidewij De Vos naar de kiezer in de hoop meer toegang te krijgen tot de reguliere media. De dame doet qua uiterlijk wat denken aan Kristanna Loken in ‘Terminator 3’ maar haalt de partij naar de bijna hoogste score. Het is vooral te hopen voor haar dat het niet weer een potje wordt zoals toen. Opvallend ook: Dries Van Langenhove die expliciet op de foto ging met Thierry Baudet. Terwijl Vlaams Belang de pro-Joodse PVV steunt.
En tsja, één van die scheuringen van Forum is JA21 met Joost Eerdmans. Oud-wethouder voor het Fortuynistische Leefbaar Rotterdam aldaar. Die partij viel uit elkaar in 2023 en Eerdmans werd alleen verkozen. De partij kreeg meer media-aandacht en plukt daar ogenschijnlijk de vruchten van. Alleen: de score zakte in de peilingen. Eens de campagne startte kwam die partij iets moeilijker in beeld. Er is ook sprake van wat verdeeldheid intern. Afwachten dus voor een partij die zit te trappelen om mee aan te schuiven.
En tsja, de winnaar: D’66. Die partij maakt een sprong. Alleen: met welke stemmen? NSC wordt gemakshalve rechts genoemd maar is dat wel zo? Een deel van de zetels gaat terug naar het CDA – wat te verwachten was – maar wat met de andere stemmen? Opvallend ook dat op de linkerflank er niemand wint of zelfs verlies laat optekenen. De SP is bijvoorbeeld gereduceerd tot 3 zetels. De linkse tegenpartij is op het randje van betekenisloos. Volt – als pro-EU-lijst – houdt er nog eentje over. Bij1 keert niet terug. Denk blijft hangen ondanks een uitgesproken pro-Palestina-campagne. Kortom: wat Wilders in 2023 deed… heeft Jetten nu gedaan.
Nu, Jetten kreeg een beetje hulp: deelname aan ‘De Slimste Mens’… waar kennen we dat nog van? Het is ongetwijfeld zijn verdienste maar het is toch maar mooi gratis zendtijd in verkiezingstijd. We kunnen de programmamakers niet verdenken van dit zo te hebben gepland maar het komt toch maar goed uit. Politici in amusementsprogramma’s… quid?
Wie er ook aan zet komt zal heel wat werk hebben om de verschillen te overbruggen. In het centrum? Daar zitten er partijen met veel vragen. Over rechts? Die krijgt ongetwijfeld de PVV tegen en de vraag is wat Forum zal doen. Het is daar toch vooral naar JA21 dat er gekeken zal worden.
Over links? Daar zullen te veel partijen nodig zijn om aan een meerderheid te raken.
De kiezer heeft in Nederland de kaarten geschud zoals een accordeon: In 2023 uittrekken naar de flanken en nu induwen naar het centrum . Vraag is wel wie op de knoppen zal duwen om de muziek te krijgen…
Geen opmerkingen:
Een reactie posten