‘Vervloekt Land’

Vorige zaterdag was er de boekvoorstelling van het boek ‘Vervloekt Land’ door Karim Van Overmeire. Een weekje later ga ik stilaan naar het einde van zijn tocht en de tocht van de Fransen toen.

Het boek trok mijn aandacht door de manier waarop de auteur het boek aanpakte. Door de tocht – gelukkig voor hem in andere omstandigheden – te volgen enerzijds maar ook door op zoek te gaan in brieven van soldaten in Vlaanderen en Nederland. Want ja, die vochten ook daar mee in diverse eenheden van het Franse leger.

Dat rondtrekken bracht mij vorig jaar langs enkele plaatsen die ook hier figureren. Het onvermijdelijke Versailles maar ook het veel rustigere maar interessantere Fontainebleau. Maar ook een recent standbeeld van Napoleon als luitenant in Valence.

En qua soldatenbrieven is er in Lovendegem enkele jaren terug een boek geschreven over de soldatenbrieven van WO I. Een heel andere tijd qua geletterdheid  - en dus ook qua bronnenmateriaal - maar die brengen een heel stuk dezelfde verhalen als uit die tijd. Het verlucht het ook wel want anders zou het een geforceerde mars tussen veldslagen zijn.

Is de strijd om de controle te krijgen over Spanje – maar ook Portugal – de basis van het einde van de Napoleon-periode? Dat lijkt toch een stelling van de auteur. Want ondanks veel inspanningen en materiaal is het nooit gelukt om het Iberische schiereiland onder controle te krijgen.

Tussen veldslagen door blijken vooral intriges, persoonlijke tegenstellingen (tot in de familie Bonaparte toe) en onkunde of onwil de rode draad. Glorieus komt het allemaal niet over.

Het boek zelf is rijk gevuld met foto’s die de auteur vaak zelf maakte en daar ook botste op het gekende fenomeen van musea en gebouwen die gesloten blijken te zijn. Wie in Frankrijk reist komt dat ook nogal eens tegen. Het zijn korte hoofdstukken die vlot lezen en waar de kapstokken er voor zorgen dat je vlot mee kan volgen in het verhaal.

Een figuur die opduikt is de Nederlandse generaal Chassé. Die kennen we nog uit ‘De Vaderlandsche geschiedenis’ als de bevelhebber van de citadel in Antwerpen in 1830 maar ook in die oorlog zijn strepen verdiende. En overigens ook een bepalende rol speelde in de slag bij Waterloo… aan de andere kant van het verhaal. Want waar Wellington en Chassé enkele jaren daarvoor nog vijanden waren in Spanje haalde die laatste de legendarische slag over de streep. Al liet Wellington dat wel na om in de geschiedenisboekjes te laten noteren.

Enkele weken terug maakte History Channel nog een documentaire over die slag waar de rol van de Nederlandse en Vlaamse troepen bij die slag – eerst Eigenbrakel en nadien Waterloo – werd belicht. En nee, de zeer aanwezige prins van Oranje was geen buitenaards wezen. Hoogst uitzonderlijk voor dat kanaal.

Wie over die slag en het vervolg meer wil kan trouwens nog steeds bij dezelfde auteur terecht voor het boek ‘Het Verloren Vaderland’ dat nog wel ergens te vinden zal zijn.  

Maar wie een weinig belichte fase in de Napoleontische periode wil ontdekken waar ook inwoners van onze contreien deel van uitmaakten heeft hier een mooi uitgegeven boek. En wie weet een reisgids….