Bij Sint-Maarten

Bij Sint-Maartensavond

Sinte Maertens ‘s aven (teum…)

Als de boer zyn waffers bakt

Zet ek daer assan dr’en

K’zet ek en dat koekje

K’krygt e beetje koekje

K’zet on ‘er de taffel

K’krygt e beetje waffer

K’zet on’er de zolder trap

K’krygt azoo e schrop en me gat

Frans-Vlaams lied met een Gentse variante

Foto: Sint-Maartenskerk van Hardefoort met de spits nààst de kerk

 

Bij wapenstilstand: de Welshe herdenking

 

Gwae fi fy myw mewn oes mor ddreng,
A Duw ar drai ar orwel pell;
O'i ôl mae dyn, yn deyrn a gwreng,
Yn codi ei awdurdod hell.

Pan deimlodd fyned ymaith Dduw
Cyfododd gledd i ladd ei frawd;
Mae swn yr ymladd ar ein clyw,
A'i gysgod ar fythynnod tlawd.

Mae'r hen delynau genid gynt,
Ynghrog ar gangau'r helyg draw,
A gwaedd y bechgyn lond y gwynt,
A'u gwaed yn gymysg efo'r glaw.

 

English translation by Gillian Clarke

Bitter to live in times like these.
While God declines beyond the seas;
Instead, man, king or peasantry,
Raises his gross authority.

When he thinks God has gone away
Man takes up his sword to slay
His brother; we can hear death's roar.
It shadows the hovels of the poor.

Like the old songs they left behind,
We hung our harps in the willows again.
Ballads of boys blow on the wind,
Their blood is mingled with the rain.

Het is niet voor iedereen...

 

 Enkele maanden terug besprak ik het pamflet van Martin Sellner over remigratie. Kort gesteld: ik vrees dat hij met zijn zeer concrete aanpak te snel wil gaan. Eerst moet remigratie als term ontdaan worden van de historische beladenheid en pas dan zal het als een logisch beleidsinstrument gebruikt worden om de balans in het recht te herstellen.Nu is het vooral dwang op de ongewild ontvangende landen.Maar dan past men best op met karikaturen op te voeren.

Maar dat doet hier niet meteen ter zake. Sellner wou deze week gaan spreken in Frankrijk. De rellen in een hele rits steden met plunderen in de nasleep heeft de discussie op scherp gezet. Zo wil La France Insoumise-kopstuk Mélenchon niet in debat met centristisch presidentskandidaat Edouard Philippe omdat die de link legt tussen die rellen en (illegale) immigratie. Immigratie zal een thema zijn dat de aankomende presidentsverkiezingen mee zal bepalen. 

Alleen kwam Sellner niet verder dan de luchthaven van het plaatsje Beauvais. Gekend van de hoogste toren van een gotische kerk in Frankijk. Hij ging komen spreken over remigratie maar de openbare besturen kozen er voor de openbare orde in te roepen en hem het land uit te zetten. Het begint een traditie te worden.Ondertussen ging in het weekeinde van 1 november een remigratietop door in Parijs om een geheime plaats want... ook weer verboden. 

Maar voor wie geldt dat niet? Greta Thunberg. De chouchou van de gauche caviar. Milieu? Daar is Greta. Palestina? Daar is Greta. Protest over de scholen? Daar is Greta. Het Songfestival? Daar is Greta. Dat laatste ook buiten en niet op het podium. Gelukkig maar. 

En één band? Waar Greta komt zijn er rellen. Wordt ze onder de camera's meegenomen voor een tijdje opgesloten te worden. How dare you...Maar ze is blijkbaar toch overal. Hoe? Greta doet denken aan de grap in het Frans over het verschil tussen God en een priester die autostop doet... Dieu est partout par son essence et Greta est partout par l'essence des autres. 

Nee, vrijheid van meningsuiting... het is niet voor iedereen.  

Oktober op de planken

 

Eens een maand waar de planken eerder centraal stonden.

Op 3 oktober was het Bart De Pauw met zijn ‘stoute’ show. De Pauw had toch zijn conclusies getrokken uit zijn eerste show en was minder prominent op de planken en meer filmpjes. De klassieker van ‘De Man van Melle’ kwam uiteraard en een geactualiseerde versie van ‘Willy’s en Marietten’ ook. En de Woke-politie breide verder op het ‘Man van Melle’-filmpje van zijn vorige show.

Maar de show haalde meer actualiteit door de rivaliteit met Xander De Rycke en een beetje Goedele Liekens. De eerste vond de ludieke camera-interviews maar niks. Nu, De Rycke zijn laatste nieuwjaarsshow – of wat ik er van zag op Canvas – was nu ook geen hoogvlieger. Het probleem is dat veel standup-comedians een recept uitmelken tot het irrelevant wordt. Het betekende het einde van Geert Hoste.

Maar ik heb het over Bart De Pauw. Stout? Niet echt. Vernieuwend? Ook niet. Leuk? Voor mensen die groot werden met De Pauw? Zeker. Of de jeugd van tegenwoordig het nog lust? Zeker met de weinig subtiele comedians van tegenwoordig waarschijnlijk niet. Maar geef De Pauw terug een show in de reguliere media. Hij kan het nog steeds. Een volgende keer in theater? Misschien want de show overtuigde me niet helemaal.

Dit jaar overleed Tim Curry. Wie? De man speelde jarenlang theater met ‘Spamelot’, de theaterversie van Monthy Python’s Search for the Holy Grail. Ik zag de Nederlandstalige versie ook ooit in de Capitole en ik heb nog twee halve kokosnoten liggen als herinnering. Maar Tim Curry zal een lichting jongeren de stuipen op het lijf gejaagd hebben als Pennywise in ‘It’. Hij speelde ook mee in de verfilming van het bordspel Cluedo, ‘Clue’. Een vervolg op de film wordt al decennia aan- en afgekondigd. En nu is er een toneelvoorstelling, ‘Cluedo in het Theater’. Als butler zien we Danny Timmermans – ooit een copain van De Pauw in ‘Meester, hij begint weer’ en ‘Buiten de Zone’ – die het stuk aan mekaar praat. Anders dan de film speelt het stuk zich af in Brussel ten tijde van de Koningskwestie. Gezien het aantal zalen is het een deurencomedie met veel wisselingen van het decor. Ik zag het in het NTG -lang geleden dat ik er ooit was – en ik vond het best amusant al mist het stuk wel wat van het absurde en scherpe van de film. Maar helaas is dat eigen aan Vlaamse overzettingen van Angelsaksische stukken en films. Dus ja, ik heb me geamuseerd en het was leuk maar zoek ook eens naar de film na het stuk.  

Het Ceuta-effect

 Deze week waren er enkele verkiezingen. 

 Neem de Zweedse waar er terug een omslag is naar links. Niet veel maar voldoende. Verliezer daar is de Zweden-democraten, een partij die bij de N-VA in het Europees Parlement zit. Die wilden in 2014 niet bij de fractie van het Vlaams Belang gaan omwille van het toenmalige Front National. Ja, de linkerzijde wint vooral door de steden en de vreemdelingen. Op zich is dat niks nieuws. Dat fenomeen kennen wij hier al enkele tientallen jaren. Maar zoals aangegeven bij de bespreking van de boeken over remigratie is de toestroom naar Zweden nog vrij beperkt. Het effect van een lakse nationaliteitswetgeving laat zich ook hier voelen. Twee opvallende cijfers ook: de partij verloor procentueel aanhang bij de jongeren en de werklozen. Is er een verband? Het zou wel eens kunnen bekeken worden. 

 En de verkiezingen in Duitsland zitten er op. Grote winnaar? De AFD. Het ziet er naar uit dat de partij toch een meerderheid zal vormen in Saksen-Anhalt. Er was sprake van dissidente CDU-verkozenen maar het zou de BSW zijn. De anti-systeempartij op links. Ondertussen overtrof de AFD de gepeilde voorspellingen in Mecklenburg-Vorpommeren maar niet in die aard om een meerderheid te kunnen vormen. En ja, het feit dat het CDU onder de kiesdrempel is gezakt is ongezien. Dat Die Linke in Berlijn wint met als thema de kostprijs van wonen hoeft ook niet te verbazen. 

Maar wie de peilingen in Europa volgt - en dat is tegenwoordig gemakkelijk - merkt toch op dat de partijen ter rechtervleugel op winst staan. Noorwegen, Denemarken, Nederland, Vlaanderen, Frankrijk, Italië,... Goed de slagorde is vaak verdeeld. Neem nu Nederland waar de partijen op rechts - PVV, FVD, Ja21 en BBB - samen goed zijn voor 50 zetels. De partijen zijn verdeeld maar de kiezers inwisselbaar. In Frankrijk is de discussie nu volop op wie de rechtse kiezer moet stemmen als de presidentsverkiezingen uitdraaien op een strijd tussen Le Pen en Mélenchon. Maar wat die peilingen gemeen hebben is dat de beelden van Ceuta overal in Europa zijn gepasseerd op de beeldschermen. Het heeft duidelijk gemaakt dat de EU voor zo een voorval machteloos is. Het maakt dat de discussie over remigratie - wat men er ook tegen doet - zal gevoerd worden. En hier en daar duiken debatten op die netjes binnen de grenzen van het huidige internationale recht worden gehouden. Maar voor hoelang? 

In november kan een volgende stap volgen. Het ziet er naar uit dat de Trump-administratie de rekening zal krijgen voor het onoordeelkundig conflict met Iran. Goed, Venezuela is in handen van de VS. Zonder grondige regimewissel. Maar Iran is schaakmat. Integendeel, Trump krijgt steeds meer de rekening en de oude bondgenoten kunnen en willen niet tussenbeide komen. Europa mag zich  opmaken voor jarenlange investeringen in defensie. Als Trump de tussentijdse verkiezingen verliest zou het ook wel eens op schaakmat thuis kunnen uitdraaien. En dan, tsja, wordt het pas echt een boeltje met een president die onvoorspelbaar is en met alle middelen de controle op zijn beleid probeert af te houden.  

Saksen - Anhalt

 Het werd een verkiezing waarbij bijna iedereen won. Ongeacht de uitslag. 

Natuurlijk is de score van de AFD enorm: 43,8% van de stemmen. Die score is ongezien en niet alleen in Duitsland op deze schaal. Gevolg? Wel, er zijn twee stemmen: die voor een kandidaat (Erststemmen) en dan voor de lijsten (Zweitstemmen). Wie over de 5% gaat bij die tweede heeft recht op zetels. Bij die eerste is het first past the post. En daar haalt de AFD 39 van de 41 zetels binnen. Dus... alle zetels waar de partij recht op heeft op basis van de lijststemmen. Enkel in Magdeburg en Halle is het Die Linke - de ex-communisten - die de zetel binnen halen. 

Bij de Lijststemmen is het opvallend dat de Groenen op 1 plaats de grootste zijn, met name in Halle. Uit de kiezerstrends blijkt dat die partij vooral stemmen bij het CDU haalde. Tactisch stemmen om te garanderen dat de Groenen boven de kiesdrempel gingen blijven. Het verschil in scores tussen de twee verkiezingen is overduidelijk daar. Of het tactisch stemmen was of niet: ook de afscheuring van Die Linke, BSW, haalde de kiesdrempel. De FDP dook er ruim onder. 

Dat tactisch stemmen zorgt er voor dat ondanks de verdubbeling van de AFD er geen absolute meerderheid is. En dat is voor de 'democratische' partijen het enige om gelukkig mee te zijn. Want een meerderheid vormen tegen AFD is er één van 'één tegen allen'. Met een CDU die niet wil besturen met Die Linke en BSW. Die Linke die met de BSW zou moeten gaan besturen en vooral: het zijn kleine fractie waar dissidentie onmiddellijk cash zal betaald worden. 

Nu zou BSW wel praten met AFD. Gemeend of om aan te geven dat als ze hun zin elders niet krijgen ze het wel eens zouden doen?  Of als signaal naar de AFD-kiezer dat ze een haven zijn voor hen als ze niet aan besturen toe komen? Want hoezeer ze verschillen op de links-rechts as... er zijn connecties (zoals bij de oorlog in Oekraïne). 

Maar: de meerderheid met BSW is hoe dan ook een meerderheid met een paar zetels. En laat die partij nu intern verdeeld zijn.  

Ook opvallend: de opkomst is met 77% 17% hoger dan 5 jaar terug. Die hoge opkomst heeft de score van het AFD dus niet afgetopt. Eerder zelfs nog net iets meer opgeleverd. Ondanks alle heisa in de media - de onze inclusief - heeft dat de kiezers dus niet afgeschrikt. 

En dat gezegd zijnde: binnen 14 dagen volgen er terug verkiezingen. Deelstaat Berlijn - zowat het hartland van Die Linke - maar ook Mecklenberg-Vorpommeren. Ook daar staat AFD hoog in de peilingen. Maar niet zo hoog als in Saksen-Anhalt. Alleen is het maar de vraag wat het signaal uit Magdeburg naar daar zal geven.  

 

 

 

De Conservatieve Revolutie in de Lage Landen

‘De conservatieve revolutie’ zal voor personen die er niet mee vertrouwd zijn over gekomen als een groepje bejaarde heren die na een avondje likeur en sigaren de meest bizarre theorieën verkondigen over de goede oude tijd. Dat is het niet.

Luc Pauwels (Antwerpen, 1940) valt dan wel ondertussen onder de groep bejaarde heren maar daar stopt het dan ook. Met ‘Tekos’ (vroeger Teksten, Kommentaren en Studies) heeft hij nu al enkele decennia het uithangbord van Nieuw Rechts in Vlaanderen en Nederland onder zijn vleugels.

Tegenreactie

Met ‘De conservatieve revolutie in de Lage Landen’ geeft hij een inleiding op een tegenreactie tegen de Franse Revolutie. Het is een smalle bandbreedte tussen bewegingen die verder wilden gaan dan de Franse Revolutie en de reactionairen die een herstel wilden van de oude tijd. Die reactie is al zo oud als de Franse Revolutie maar kreeg vooral vorm na Wereldoorlog I. Het interbellum is de tijd waar de ideologieën scherper vorm kregen.

Die revolutie is geen nationale revolutie maar een Europese met filosofen in heel wat landen vanuit Rusland (Dostojevski), Italië (Pareto) maar dus ook de lage landen. De basis is het standaardwerk van Armin Mohler ‘Die Konservatieve Revolution in Deutschland 1918-1932’.

Die periode is heel verschillend in Nederland en Vlaanderen. Nederland kent geen oorlog waardoor het revolutionaire potentieel in Vlaanderen op dat moment veel groter is.

Het boek zelf is kort maar niet voor wie geen voorkennis heeft.

Aspecten en figuren

Zoals eerder aangehaald is één aspect in dit verhaal de na-oorlogse periode en de ideologische ontwikkelingen, een tweede is de breuk met de kerken, een derde is afstand nemen van de huidige grenzen en zoeken naar historische grenzen, als vierde de oorlog zelf en tot slot de massificatie van politiek.

Daarnaast bespreekt hij de strekkingen:  de ‘Volksen’ (‘De Taal is gansch het volk) met figuren als Rodenbach, Wies Moens en Cyriel Verschaeve in Vlaanderen. Er zijn ook de ‘jong-conservatieven’ die maar beperkt in Vlaanderen voorkomt met vooral Joris Van Severen. Pauwels is zeer geïnteresseerd in die figuur.  Over de invloed van de Franse wereld op Van Severen is er ook nog het werk van Eric Defoort over de ideologische band van Van Severen met Charles Maurras.

Tot slot vermeld hij de ‘nationaal-revolutionairen’ met de gebroeders Daens als meest gekende. Die zijn vooral anti-liberaal en Pauwels noemt ze revolutionair. Al is revolutie daar eerder een stap buiten bestaande structuren. Maar er zijn ook een aantal sociaal-revolutionairen zoals Boudewijn Maes (eerste frontervolksvertegenwoordiger uit Gent) en Roza De Guchtenaere.

En Erich Wichman is daar een figuur die eerder bekend is als de stichter van de Rapaille Partij die met de zwerver onder de naam ‘Had-je-me-maar’ als aanklacht tegen het algemeen stemrecht in de raad van Amsterdam verkozenen kreeg tot de politie ingreep.

Veel ernstiger hier is Hendrik De Man, kopman van de sociaal-democraten in de jaren ’30 die naar een nieuwe synthese zocht van socialisme en nationalisme.

Slot

Het is een dun boekje dat uitnodigt tot verdere lectuur maar die een beeld geeft van een beweging die ten tijde van de Tweede Wereldoorlog soms met maar soms ook tegen de nieuwe orde ging. Net zoals die inging tegen de sociaal-democratie en de liberalen inging. Wie vandaag klaagt over ‘illiberale’ krachten: ze zijn er altijd geweest.

Het boek van Luc Pauwels verscheen bij ‘De Drie Stromen ‘ (https://www.driestromen.be/p/de-conservatieve-revolutie-in-de-lage-landen/) en is ondertussen aan de tweede druk begonnen.