Waarom dit verhaal? De film Nuremberg. De commentaren uit gespecialiseerde hoek zijn vernietigend. Historisch niet correct. Moet Russel Crowe Goëring spelen? Er is de rol van Rami Malek als de psychiater die de nazi-kopstukken mentaal moet beoordelen…
De film valt ook uiteen in twee delen. De aanloop naar het proces, de opportuniteiten en wie zal oordelen over wat er in Duitsland is gebeurd enerzijds en de verhouding tussen de psychiater Douglas Kelley en Hermann Goëring. Die laatste slaagt er in onder het vel van de psychiater te raken tot op een punt dat die postbode wordt tussen de gevangene en zijn vrouw die ondergedoken is. Maar die in de gesprekken ook wijst op wat de geallieerden gedaan hebben. Zoals Hiroshima en Nagasaki. Maar ook de Gustloff.
Nuremberg, de stad van de nazi’s. Triumf des Willens. De stad die de nationaal-socialisten als machtsbastion kregen door de toenmalige steun van de nazaten van de laatste Duitse keizer.
Goëring was in tegenstelling tot Hitler wel een society-figuur uit een betere familie en had in WO I als vliegenier de nodige strepen gekregen. Maar was door een wonde uit die oorlog een opiaat-verslaafde. Iets waar hij ook van af kickte tijdens zijn gevangenschap en dus klaar was voor het proces.
Nu, de geschiedenis is gekend en wie een meer realistische benadering wil van het proces moet niet naar deze film. Daar is een hele reeks documentaires over.
Er zijn ook films die veel dieper ingaan over of nazi’s mensen waren. De veronderstelling is voor sommigen al een brug te ver. Maar ‘Der Untergang’ – waar Bruno Ganz ten onrechte geen Oscar kreeg voor zijn rol als Hitler – gaat daar veel en veel dieper in. Discussies over de rol van een militair in het nazi-regime is veel dieper uitgewerkt in ‘Diplomatie’. Niet toevallig Europese films.
Want Hollywood en de Tweede Wereldoorlog? Deze film overstijgt de popcorn-film ‘Valkyrie’ waar Tom Cruise voor Graaf Von Stauffenberg moet doorgaan. Waar op het einde overigens ook een proces wordt opgevoerd.
De film blijft dus hangen tussen pure Hollywood en het diepere werk. En Russel Crowe als Goëring? Ergens ontbreekt op het slot de kreet uit ‘Gladiator’ ‘Are you not entertained?’ hoewel hij dicht bij komt.
Douglas Kelley overleefde – logisch – Goëring en schreef een boek waarin hij er op wees dat de nazi’s een product van hun omgeving waren. Iets wat niet iedereen even graag hoorde. En dat er nog wel zulke figuren gingen komen. Zelfs in de VS. Iedereen zal er wel zijn conclusies uittrekken.
Dus ja, eigenlijk had deze film beter ‘Goëring’ geheten. Maar dat zou onverkoopbaar zijn. Want als het echt ‘Nuremberg’ had geheten dan had men veel en veel dieper moeten ingaan op figuren die op het proces een veel interessantere rol hebben gespeeld. Speer bijvoorbeeld. En die speelde een veel crucialere rol dan bijvoorbeeld Julius Streicher.
Het blijft dus Hollywood. En een aanrader? Daarvoor valt de film me net te veel overal tussen. Het blijft niet aan de ribben plakken ondanks de expliciete beelden van de concentratiekampen bijvoorbeeld. Die zijn ook al vaak getoond.
Al blijft het ook een vaststelling dat wat voortkwam uit het proces -het Internationaal Gerechtshof in Den Haag – en veel hoge woorden die – al dan niet zijn uitgesproken maar voorkomen in de film – tot op vandaag het toch vooral een ‘Vae Victus’ verhaal is geworden waar grootmachten zich niks aantrekken van wat Nuremberg en een reeks andere processen hebben betekend. Gewoon omdat het niet erkend wordt door die landen. En zo is de boodschap van Kelley zoals Goëring in de film zelf stelt zonder betekenis geworden.
.png)
