De lokale verkiezingen gaven grotendeels wat voorspeld werd. Grote winst voor Reform UK en de groenen, zwaar verlies voor de ‘traditionele’ partijen behalve de Liberaal-Democraten maar mijn interesse ging toch eerder naar iets anders.
Reform is de grote slokkop met ongeveer 1500 gemeenteraadszetels winst. De groenen een kleine 400. Reform neemt 14 meerderheden, de groenen 4.
Nu goed, één ding is zeker te onthouden: gemeenteraden worden maar deels vernieuwd. Het maakt dat een grote winst niet altijd tot besturen leidt. Neem nu Burnley. Zeker gekend. In wat ooit de rode muur van Labour was maar waar zo’n 25 jaar terug de ondertussen vergane BNP de nationale pers haalde. Nu: 15 zetels te begeven, 11 winst voor Reform en 1 behouden. En nog opvallender: Labour wordt en masse geslacht. De partij verdwijnt soms gewoon uit de raden.
Nog zo’n stadje: Stoke-on-Trent. Reform had er niks en haalt meteen de absolute meerderheid in het district waar diezelfde BNP bij tussentijdse verkiezingen enkele jaren na Burnley sterk uit de hoek kwam. En even klassiek: de Londense East-End.
Kortom: wat er eigenlijk al zo’n 25 jaar zat aan te komen is nu in een nieuwe fase gekomen.
Maar zoals gezegd: de regionale verkiezingen interesseerden mij meer. De druk op het VK neemt toe. In Noord-Ierland is er een katholieke meerderheid waar Sinn Féin de plak zwaait. In de Republiek is die partij ook sterk en zijn er nog andere partijen op rechts die de kop van de teddybeer terug willen. Maar daar waren er geen verkiezingen.
In Schotland dan maar. Ondanks aardig wat geknoei ging de SNP voor een absolute meerderheid in de rechtstreekse mandaten om een nieuw referendum te kunnen afdwingen. Ze kregen ook de expliciete steun van de groenen die vaak geen kandidaten indienden om te beletten dat de stemmen verdeeld gingen worden en bijvoorbeeld Reform met de zetel ging lopen. Die haalden dan wel zetels via de proportioneel verdeelde zetels.
Het geeft dus een verdeeld beeld. De SNP verliest 6 zetels maar kan via de groenen aan een meerderheid raken. Alleen: de inzet was een absolute meerderheid via de directe mandaten om een nieuw referendum af te dwingen. De situatie in Westminster is op dit moment zo verwarrend dat de geesten rijpen in Schotland. En zelfs in Wales.
Maar de SNP staat voor een belangrijke taak en dat is terug geloofwaardig worden. Het stemmenverlies dat er overduidelijk is komt niet zomaar. Het zal geen toeval zijn dat ex-Schotse eerste-minister Sturgeon haar zetel – ze kwam zelf niet meer op – verloren gaat en naar de groenen gaat. Het lijkt dan ook duidelijk dat de Schotten eerder een antwoord op hun problemen willen in plaats van de woke-agenda.
Wales dan. Met Plaid. Net als Schotland is Wales hartland voor Labour maar die kunnen nu niet meet met twee tafels kaarten. Wat een afgang. En het ging dus tussen Plaid en Reform. Anders dan in Schotland waar de opkomst met 10% zakte steeg die met 5% in Wales.
Verklaart dat waarom Plaid met afstand de grootste werd? 35% tegen 29%. Het systeem met enkel lijststemmen werd dan ook verdeeld in kiesomschrijvingen waar de zetels werden verdeeld.
Maar het zal in Wales een ongezien parlement opleveren.
Vraag blijft in welke mate de regionalisten er gaan in slagen om hun agenda in Westminster te brengen. De aanwezigheid van SNP kalft al een tijdje af, Plaid moest het hebben van hun zetels in het noorden van Wales en Sinn Féin stuurt al decennia principieel niemand naar het parlement. Misschien toch eens tijd om dat te veranderen?
Geen opmerkingen:
Een reactie posten